Medan me ventar på å få meir Exphilpensum og -bøker på nynorsk, kan me setja saman ei ordliste med omsetjingar til alle dei vanskelege bokmålsorda frå emnet. Kom gjerne med framlegg til nye ord og betre omsetljingar i kommentarfeltet (å redusera talet på heit-ord hadde vore kjekt). Dette er dei problemorda eg fann i mine eigne papir, og det er ikkje sikkert at alle omsetjingane er særleg gode heller.
Exphil frå bokmål til nynorsk:
(frå Exphilvarianten på HF)
ALFA
allmenngyldighet – naturlov, allmenn, (allgjeldande, grunnleggjande, overordna), sanning, allgildskap
anskuelse – synsmåte, synspunkt, oppfatning, overtyding, tanke(bilete), tenkjemåte, tru, haldning, omdømming, forestilling, inntrykk (oppfatning) av
anskuelsesformer (– tid og rom) – synsmåtar, oppfatningar, forestillingar o.s.b.(jfr. over)
begivenhet – (stor)hending, særtilfelle, særsyn
begrep – omgrep
begrunne – grunngje, godtgjera, prova, underbyggja, forklara
betingelse – føresetnad, vilkår, atterhald, eigenskap, bakgrunn, grunnlag, kvalifikasjon
bevissthet – medvit, merksemd, innsyn, innsikt, omdømme, skjøn, forståing
enhetsvitenskap – einheitsvitskap, einskapsvitskap,
erkjennelse(-prosess, -former) – kunnskap, lærdom, innsyn, innsikt, sannkjenning, sanning
utsagn – fråsegn, påstand
viten – innsyn, innføring, innsikt, kjennskap, (sak)kunnskap, (bok)lærdom, røynsle, klokskap, visdom
BETA
avgjørbarhet – avgjerbarheit
beskrivelse – skildring, forklaring, definisjon, omtale, beskriving
betegnelse – nemning, namn, kjennemerke, symbol
betydning – tyding, meining
bruksmåtebeskrivende (om definisjonar) – bruksmåteskildrande
enighet – semje, einigheit, forlik, samtykke
flertydighet – fleirtydnad, fleirtydigskap
forbindelse – samband, sambinding, bindeledd
gyldighet – gyldigheit,
hensiktsmessig – (føremåls)teneleg, gagnleg, høveleg, nyttig
holdbarhet – haldbarheit, sanningsverdi, sanningsverd, sanningsinnhald, truverd, hald
holdbarhetsargument – haldbarheitsargument, sanningsverd(i)argument, truverdargument o.s.b. (jfr. over)
medlidenhetsargument – medkjensleargument, medynkargument
overensstemmelse – semje, samsvar, einigheit, forlik, samtykke
presishet – presisheit, eintydigheit
saklighet – saklegheit, saklegskap, saktruskap, rettvise
skikkelse – skapning, figur
skinnenighet / -uenighet – falsk semje / usemje
tolkning – tolking
vaghet – vagheit
virkningsangivelse – verknadsgjeving, -melding, – nemning
årsaksangivelse – årsaksgjeving, – melding, – nemning
Hugs å gjera greia for det i teksten din når du vel å nytta omsetjingar som ligg langt frå bokmålsordet. Det kan jo vera at rettleiaren din ikkje kjenner til dei nynorske alternativa! Dette kan ein til dømes gjera i ein fotnote: “i denne teksten har eg valt å omsetja “holdbarhetsargument” med ordet “truverdargument”.”
